Treinstel NS 4011 van Stichting Het Nederlands Spoorwegmuseum (SpM)

De NS ICM 4011 is een driedelig elektrisch treinstel en was de eerste speciaal voor Intercitydiensten ontworpen trein van de Nederlandse Spoorwegen. Het treinstel is onderdeel van de serieproductie ICM-1, nadat in de jaren ’70 uitgebreid getest werd met de protoserie (ICM-0). Het treinstel werd in 1983 door Talbot in Aachen (Duitsland) gebouwd en kwam een jaar later in dienst, met name in de Intercitydiensten tussen Leeuwarden/Groningen en Rotterdam/Den Haag. Het heeft niet alleen de geel-blauwe livery gehad, maar werd ook bekend door de KLM-livery vanwege de opening van de Schiphollijn. Later kreeg de ICM nog een Aegon-uitstraling en werd in 2006 als eerste treinstel uitgebreid gemoderniseerd, waarbij de doorloopkop en de klassieke oranje banken met luchtdouches verviel.

 

De ICM (InterCityMaterieel) maakt (in tegenstelling tot de vervolgseries ICM-2, -3 en -4) gebruik van een weerstandsregeling bij het optrekken. Hierbij wordt de stroom door de tractiemotoren geregeld met behulp van weerstanden. Bij het wegrijden wordt een deel van de elektrische energie omgezet in warmte in de weerstanden. Naarmate de trein sneller rijdt, worden de weerstanden stapsgewijs uitgeschakeld, zodat de motoren steeds meer spanning krijgen. De trein heeft een toegelaten snelheid van 160km/u en werkt onder de Nederlandse bovenleidingsspanning van 1.500 volt gelijkstroom. De gehele treinserie heeft als bijnaam Koploper, wat afstamt van de mogelijkheid om door de 'kop' te lopen. Onder de verhoogde bestuurderscabine zat een doorgang waarmee reizigers en personeel tijdens de rit van het ene treinstel naar het andere konden lopen.

 

De 4011 werd begin 2024, na 40 dienstjaren, door NS buiten gebruik gesteld. In de zomer van 2024 reed het treinstel zijn laatste NS-rit naar Utrecht Maliebaan, waar de 4011 formeel aan het Spoorwegmuseum werd overgedragen.